Program tanımı
ÖZGÜR, envanterdeki F-16 uçaklarının millî aviyonik ve görev sistemleriyle modernizasyonunu kapsayan programdır.
Stratejik bağlam
ÖZGÜR; millî görev bilgisayarı (ASELSAN), millî Harekât Uçuş Yazılımı (OFP), IFF ve gösterge sistemlerini kapsayan aviyonik modernizasyondur. Stratejik değeri, millî mühimmat entegrasyon bağımsızlığıdır: görev bilgisayarı ve yazılım millî olunca, yerli silahlar üçüncü taraf iznine bağlı kalmadan entegre edilebilir.
Blok 30 modernizasyonu üç ayrı hatta yürütülmektedir: (1) Yapısal İyileştirme (TUSAŞ, gövde ömrü uzatma), (2) ÖZGÜR aviyonik modernizasyonu, (3) AESA burun radarı entegrasyonu (ASELSAN — Faz protokolü 4 Aralık 2018).
Resmî kilometre taşları
| Tarih | Gelişme | Kaynak |
|---|---|---|
| 6 Mart 2012 | SSB–TUSAŞ ana sözleşmesi + TUSAŞ–ASELSAN alt sözleşmesi + üçlü uygulama protokolü imzalandı | Kamu kayıtları |
| — | Prototip modernizasyon tek uçakta tamamlandı; kapsam 35 adet Blok 30 | Kamu kayıtları |
| 2022 | Seri üretim sözleşmesi (TUSAŞ–ASELSAN); seri cihaz üretimi ve ilk teslimatlar | ASELSAN 2022 Faaliyet Raporu |
| 18 Mayıs 2023 | SSB Başkanı: "ÖZGÜR'leştirdiğimiz ilk F-16'ları teslim ettik" | Resmî duyuru |
| 2023 | Modernize edilmiş 3 adet F-16 Blok 30, Hv.K.K.'ya teslim | SSB 2023 Faaliyet Raporu |
| 26 Mart 2023 | Millî AESA burun radarı ilk uçuşunu F-16 ÖZGÜR platformuyla yaptı | Kamu kayıtları |
SSB, projenin Blok 40/50 uçaklarına genişletilebileceğini açıklamıştır. → MURAD AESA · Modernizasyon nedir?
Program durumu
Doğrulama notu: Kilometre taşları resmî açıklamalardan doğrulanacaktır.
sourcedaşamasındadır.
Program yönetimi bağlamı
Modernizasyon programları, yeni platform tedarikinden farklı olarak envanterdeki uçak sayısı, bakım takvimi ve hat kapasitesiyle sınırlanır: bir uçak hatta girdiği sürece hizmet dışıdır, bu nedenle dönüşüm partiler hâlinde planlanır. Sayfadaki üç ayrı hat ayrımı da bu mantığın sonucudur; yapısal iyileştirme, aviyonik modernizasyon ve radar entegrasyonu farklı yüklenici sorumlulukları altında yürütülse de aynı platform üzerinde buluşacak biçimde eşgüdümlenir.
Ana sözleşme, alt sözleşme ve uygulama protokolü üçlüsü, tedarik makamı ile sanayi arasındaki iş bölümünün tipik kurgusudur: sistem sorumluluğu tek elde toplanırken alt sistem geliştirmesi uzmanlaşmış kuruluşa devredilir. Prototip aşamasının seri üretimden ayrı anılması ise doğrulanmış tasarımın çoğaltılmasının ayrı bir karar ve ayrı bir sözleşme gerektirdiğini gösterir. Kapsamın başka blok uçaklara genişletilebileceğinin belirtilmesi de modernizasyon programlarında kapsamın sabit değil, kademeli tanımlandığına örnektir.
Kaynaklar
Üretici/kurum resmî açıklamaları. Erişim: 13 Temmuz 2026.
Güvenli yayın notu: Teknik parametreler, konfigürasyon ve operasyonel detay içermez.