Kime yönelik: Öğrenci, yeni başlayan, sektöre ilgi duyan Ne öğreneceksiniz: Sektörün tanımı · Ekosistem yapısı · Temel kavram hiyerarşisi · Türkiye'nin konumu
Savunma sanayii nedir?
Savunma sanayii; bir ülkenin güvenlik, caydırıcılık ve stratejik bağımsızlık ihtiyaçları için geliştirilen ürün, sistem, teknoloji, yazılım, bakım ve hizmetlerin bütünüdür. Yalnız silah üretimi değil; radar, haberleşme, yazılım, simülasyon, motor, sensör ve lojistik gibi geniş bir alanı kapsar.
Ekosistem kimlerden oluşur?
| Aktör | Rolü |
|---|---|
| İhtiyaç makamı | İhtiyacı tanımlar |
| SSB | Koordinasyon, tedarik, sanayileşme |
| Ana yüklenici | Projeyi bütünsel yönetir, nihai sistemden sorumludur |
| Alt yüklenici | Belirli sistem/iş paketlerini geliştirir |
| Tedarikçi / KOBİ | Parça, malzeme, hizmet sağlar |
| Üniversite / araştırma merkezi | Bilgi, insan kaynağı, derin teknoloji |
| Kümelenme | İş birliği, görünürlük, ihracat hazırlığı |
Kavram hiyerarşisi
Platform → Sistem → Alt sistem → Bileşen
Bir insansız hava aracı platform; üzerindeki haberleşme birimi sistem; kameranın içindeki sensör alt sistem; elektronik kart bileşendir.
Bu ayrım kritiktir: kabiliyet yalnız platform üretmekle ölçülmez. Stratejik derinlik, kritik alt sistemlerde bağımsızlık kazanıldığında oluşur.
Türkiye'nin konumu (SSB verileri, 2026 itibarıyla)
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Savunma ve havacılık ihracatı (2025) | 10,054 milyar ABD doları |
| Sektör cirosu | 20 milyar ABD doları |
| Proje sayısı | 1.400+ |
| Çalışan sayısı | 100.000+ |
| Firma sayısı | 3.500+ (veri notu: SSB Başkanı Şubat 2026 açıklamasında 4.000+) |
Tarihsel arka plan
Türkiye'de modern savunma sanayii hamlesinin tetikleyicisi, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası uygulanan ambargodur. Bu dönemde halkın bağışlarıyla kuvvet güçlendirme vakıfları kurulmuş; bu vakıflar 1987'de TSKGV çatısı altında birleşmiştir. ASELSAN (1975), HAVELSAN (1982) ve ROKETSAN (1988) bu modelin ürünleridir.
Sonraki adımlar
Ekosistem: SSB · TSKGV · Veri okuryazarlığı · Sözlük
Kaynaklar
SSB (ssb.gov.tr, Savunma Sanayii 360) · TSKGV (tskgv.org.tr). Erişim: 13 Temmuz 2026.