Kısa tanım
CODAD tahrik (Combined Diesel and Diesel), bir savaş gemisinde tahrik gücünün yalnızca dizel motorlardan sağlandığı ve birden fazla dizel motorun ortak bir dişli kutusu üzerinden pervane şaftlarına bağlandığı gemi tahrik mimarisidir.
Ayrıntılı açıklama
CODAD mimarisinde geminin her şaftına genellikle birden çok dizel motor, redüksiyon dişlisi ve kavramalar aracılığıyla güç aktarır. Gemi düşük süratte seyrederken motorların yalnızca bir bölümü devreye alınır; yüksek güç gerektiğinde ise kalan motorlar kavramalar üzerinden aynı şafta bağlanarak toplam çıkış gücü artırılır. Bu düzenleme, motorların verimli çalışma aralığında tutulmasına ve yakıt tüketiminin görev profiline göre yönetilmesine imkân tanır.
Mimarinin temel mühendislik avantajı, dizel motorların gaz türbinlerine kıyasla özgül yakıt tüketimi açısından genel olarak elverişli olması ve tek tip ana makine kullanımının bakım, eğitim ve yedek parça yönetimini sadeleştirmesidir. Buna karşılık dizel motorların ağırlık ve hacim başına güç yoğunluğu türbinlere göre daha sınırlıdır; bu nedenle CODAD, uzun seyir dayanıklılığının ani yüksek sürat ihtiyacından daha öncelikli olduğu gemi sınıflarında tercih edilir.
Tasarım sürecinde dişli kutusu düzeni, kavrama tipleri, titreşim ve gürültü yalıtımı ile makine dairesinin bölmelenmesi kritik konulardır. Dizel motorların gövdeye ilettiği titreşimin sualtı akustik izine etkisi, esnek yataklama ve akustik yalıtım uygulamalarıyla azaltılmaya çalışılır. Belirli sistemlerin sayısal performans değerleri bu sayfada yer almaz — güvenli yayın ilkesi gereği.
Savunma sanayii bağlamı
CODAD, karakol gemilerinden fırkateynlere kadar geniş bir yüzey platformu yelpazesinde kullanılan olgun bir mimaridir; tedarik programlarında yaşam döngüsü maliyeti, lojistik ortaklık ve yerli motor entegrasyonu açısından değerlendirilir. Türk savunma sanayiinde gemi tahrik sistemlerinin entegrasyonu ve yerlileştirilmesi alanında çalışmalar yürütülmektedir; millî gemi inşa programlarında tahrik mimarisi seçimi görev profiline göre yapılmaktadır.
İlgili kavramlar
CODAG tahrik · Gaz türbini (deniz) · Elektrik tahrikli gemi · Dizel tank motoru · Su jeti tahrik