Kısa tanım
CODAG tahrik (Combined Diesel and Gas), bir savaş gemisinde dizel motorlar ile gaz türbininin aynı tahrik zincirinde birleştirildiği ve yüksek güç gerektiğinde iki kaynağın birlikte şaftlara güç verebildiği karma gemi tahrik mimarisidir.
Ayrıntılı açıklama
CODAG düzeninde ekonomik seyir dizel motorlarla yapılır; yüksek sürat gerektiğinde gaz türbini devreye alınır ve karmaşık bir dişli sistemi üzerinden dizellerle birlikte çalışır. Mimarinin ayırt edici özelliği, iki farklı makine tipinin güçlerinin toplanabilmesidir; bu yönüyle, türbin devredeyken dizellerin devre dışı kaldığı CODOG düzeninden ayrılır. Güç toplama, farklı devir karakteristiğine sahip makineleri uyumlu hâle getiren çok oranlı dişli kutuları ve kavramalarla sağlanır.
Mühendislik açısından CODAG, dizelin yakıt ekonomisi ile gaz türbininin yüksek güç yoğunluğunu aynı platformda birleştirmeyi amaçlar. Bunun bedeli, dişli kutusunun ve kontrol sisteminin karmaşıklığıdır: geçiş manevralarında makinelerin senkronizasyonu, tork dağılımı ve pervane hatvesinin eşgüdümü hassas otomasyon gerektirir. Değişken hatveli pervaneler bu mimaride yaygın olarak kullanılır; çünkü farklı güç kombinasyonlarında şaft devri ile itki arasındaki ilişkiyi esnek biçimde ayarlamaya imkân verir.
Doktrin ve görev profili açısından CODAG, uzun süreli karakol seyri ile kısa süreli yüksek sürat ihtiyacını birlikte taşıyan fırkateyn ve korvet sınıfı gemilerde tercih edilen çözümlerden biridir. Belirli sistemlerin sayısal performans değerleri bu sayfada yer almaz — güvenli yayın ilkesi gereği.
Savunma sanayii bağlamı
Karma tahrik mimarileri, gemi tedarik programlarında maliyet, lojistik destek ve görev gereksinimlerinin dengelendiği temel tasarım kararlarından biridir; ana makine, dişli kutusu ve otomasyon sistemlerinin entegrasyonu uzmanlaşmış bir tedarik zinciri gerektirir. Türk savunma sanayiinde millî gemi programları kapsamında tahrik sistemi entegrasyonu ve ilgili alt sistemlerin yerlileştirilmesi yönünde çalışmalar yürütülmektedir.
İlgili kavramlar
CODAD tahrik · Gaz türbini (deniz) · Elektrik tahrikli gemi · Redüktör (havacılık) · Su jeti tahrik