Kısa tanım
Fire-and-forget, Türkçede at-unut olarak da bilinen ve mühimmatın ateşlendikten sonra atıcıdan herhangi bir güncelleme ya da yönlendirme almadan hedefe kendi arayıcı başlığıyla gitmesini tanımlayan güdüm kavramıdır.
Ayrıntılı açıklama
Kavramın özü, güdüm döngüsünün tamamının mühimmat üzerine taşınmasıdır. Atış öncesinde arayıcı başlık hedefi kilitler; ateşleme sonrasında görüntü işleme, kızılötesi imza takibi ya da aktif radar gibi yöntemlerle hedefi kendi başına izler. Atıcı platformun hedefi aydınlatmaya ya da komut göndermeye devam etmesi gerekmez.
Bu yaklaşımın taktik değeri, atıcının hayatta kalabilirliğini artırmasıdır. Komuta hatlı ya da lazer güdümlü sistemlerde atıcı, mühimmat hedefe ulaşana kadar pozisyonunu korumak zorundadır; bu süre boyunca karşı ateşe açıktır. At-unut mimarisinde ise atıcı, ateşlemenin hemen ardından mevzi değiştirebilir veya yeni bir hedefe yönelebilir. Bu özellik, atış temposunu ve birden çok hedefle eş zamanlı angajman kabiliyetini de olumlu etkiler.
Buna karşılık kavramın sınırları da vardır. Arayıcı başlığın atış sonrasında yanıltılması, karşı tedbirlere karşı dayanıklılığı önemli bir tasarım ölçütü hâline getirir. Ayrıca atış sonrası insan denetiminin azalması, hedef teşhisinin atış öncesinde kesinleştirilmesini ve angajman kurallarının titizlikle uygulanmasını gerektirir. Kimi sistemler bu nedenle at-unut kipinin yanında, veri bağı üzerinden atış sonrası güncellemeye izin veren karma kipler de sunar.
Savunma sanayii bağlamı
At-unut kabiliyeti; kızılötesi dedektörler, görüntü işleme işlemcileri ve güdüm yazılımları gibi yüksek katma değerli alt sistemlerin yerli olarak geliştirilmesini teşvik eden bir alandır. Tanksavar ve havadan havaya mühimmat programlarında yaygın bir gereksinim başlığıdır. Türk savunma sanayiinde bu alanda çalışmalar yürütülmektedir. Belirli sistemlerin sayısal performans değerleri bu sayfada yer almaz — güvenli yayın ilkesi gereği.
İlgili kavramlar
Arayıcı başlık teknolojileri · Görüntü işlemeli güdüm · Kızılötesi güdüm · Atış sonrası kilitlenme · Veri bağı güncellemesi