Kısa tanım
Karşı tedbir dağıtıcı sistemi, bir platformu güdümlü tehditlere karşı korumak amacıyla chaff, flare veya benzeri sarf malzemelerini kontrollü biçimde atmosfere bırakan elektromekanik bir kendini koruma alt sistemidir.
Ayrıntılı açıklama
Sistem temel olarak sarf malzemesi kartuşlarının yerleştirildiği atıcı magazinler, atım sırasını ve zamanlamasını yöneten programlayıcı birim ve kokpit ya da görev bilgisayarı arayüzünden oluşur. Kartuşlar elektriksel olarak ateşlenir; hangi kartuşun, hangi sırayla ve hangi aralıklarla bırakılacağı önceden tanımlanmış atım programlarına göre belirlenir. Bu programlar tehdit türüne, platformun manevra durumuna ve taktik senaryoya göre çeşitlendirilir.
Dağıtıcı sistemin etkinliği, ikaz sensörleriyle kurduğu bütünleşik mimariye bağlıdır. Radar ikaz alıcısı, füze yaklaşma ikaz sistemi veya lazer ikaz alıcısından gelen tehdit verisi, uygun karşı tedbir türünün seçilmesini sağlar: radar frekansına dayalı tehditlere karşı chaff, kızılötesi arayıcılara karşı flare tercih edilir. Modern uygulamalarda atım kararı yarı otomatik veya tam otomatik kiplerde verilebilir; mürettebat isterse elle atım da yapabilir.
Mühendislik açısından öne çıkan konular; kartuş ateşleme devrelerinin emniyeti, yanlışlıkla atımın önlenmesi, magazin kapasitesinin görev süresiyle dengelenmesi ve atım anında platform aerodinamiğinin veya gövde yapısının olumsuz etkilenmemesidir. Ayrıca sarf malzemelerinin depolanması ve elleçlenmesi, patlayıcı içeren mühimmat sınıfına girdiğinden ayrı emniyet standartlarına tabidir. Belirli sistemlerin sayısal performans değerleri bu sayfada yer almaz — güvenli yayın ilkesi gereği.
Savunma sanayii bağlamı
Karşı tedbir dağıtıcı sistemleri; uçak, helikopter, insansız hava aracı ve deniz platformu gibi farklı platform sınıflarında yaygın biçimde kullanılır ve genellikle elektronik harp kendini koruma süitinin son halkası olarak tedarik edilir. Sarf malzemesi üretimi, atıcı donanımı ve programlayıcı yazılımı ayrı uzmanlık alanları oluşturur; bu durum ana yüklenici ile alt yükleniciler arasında iş bölümüne zemin hazırlar.
Türk savunma sanayiinde bu alanda hem dağıtıcı sistemler hem de sarf malzemeleri üzerine çalışmalar yürütülmektedir.
İlgili kavramlar
Chaff · Flare · Füze yaklaşma ikaz sistemi · Radar ikaz alıcısı (RWR) · Elektronik korunma