Kısa tanım
Savunma sanayiinde millîlik; kritik karar, tasarım, fikrî mülkiyet, sürdürülebilir destek ve değişiklik yapma yetkisinin ülke içinde bulunma derecesini anlatan çok boyutlu bir kavramdır.
Ayrıntılı açıklama
Bir ürünün Türkiye'de monte edilmesi veya parçalarının büyük bölümünün yerli olması tek başına millîlik kanıtı değildir. Tasarım otoritesi, kaynak kodu veya teknik veri hakları, kritik alt sistemlerin kontrolü, ihracat izni bağımlılığı ve bakım sürdürülebilirliği ayrı ayrı incelenmelidir. Bu boyutların her biri ayrı bir soruya karşılık gelir: Ürünü kim değiştirebilir, kim idame edebilir, ihracatına kim karar verebilir?
Bu nedenle millîlik, tek bir yüzdeyle eksiksiz ölçülemez. Aynı ürün, üretim yeri ölçütüne göre güçlü, değişiklik yetkisi ölçütüne göre zayıf bir tabloda durabilir. Kavramın çok boyutlu okunması, tek sayıya indirgenmiş beyanların hangi soruları cevapsız bıraktığını görünür kılar.
Kavramın stratejik değeri kriz senaryosunda belirginleşir: kriz döneminde sistemi değiştirebilmek, bakımını sürdürebilmek ve üçüncü taraf izinlerine bağlı kalmadan kullanabilmek stratejik değer yaratır. Olağan dönemde fark edilmeyen bağımlılıklar, tam da böyle bir anda görünür hâle gelir; millîlik tartışmasının ciddiyeti buradan gelir.
Savunma sanayii bağlamı
Portal, "yerli", "millî" ve "yerli katkı" ifadelerini eş anlamlı kullanmaz; her biri farklı bir iddia düzeyine karşılık gelir. Millîlik tek başına bir şirketin veya projenin başarısını kanıtlamaz. Uygulama; sözleşme kapsamı, yetki, kalite güvence, güvenlik şartları ve doğrulanmış kaynaklarla birlikte değerlendirilmelidir. Atlas bu maddeyi, sayfalarda geçen millîlik ifadelerinin hangi ölçütle okunacağını gösteren bir anahtar olarak sunar.
İlgili kavramlar
Yerlileştirme · tasarım otoritesi · fikrî mülkiyet
Kaynaklar
Savunma Atlas açıklaması; resmî kurum rehberleri ve mevzuat çerçevesi esas alınarak hazırlanmıştır. Son kontrol: 14 Temmuz 2026.