Kısa tanım
Sürü zekâsı, basit kurallarla hareket eden çok sayıda birimin merkezî bir komuta olmaksızın yerel etkileşimlerle ortak ve amaca yönelik davranış sergilemesini sağlayan hesaplama ve koordinasyon yaklaşımıdır.
Ayrıntılı açıklama
Sürü zekâsının esin kaynağı doğadır: Kuş sürülerinin düzenli uçuşu, karınca kolonilerinin yiyecek arama davranışı ve balık sürülerinin toplu manevraları, merkezî bir yönetici olmadan ortaya çıkan karmaşık kolektif davranışlara örnektir. Bu davranışların ortak özelliği, her bireyin yalnızca yakın çevresini gözlemleyerek basit kurallara göre hareket etmesi, buna karşın topluluk düzeyinde amaçlı ve uyarlanabilir bir düzenin "belirmesi"dir (emergence).
Mühendislik uygulamasında sürü; ayrılma (çarpışmadan kaçınma), hizalanma (komşularla yön uyumu) ve birleşme (grup bütünlüğünü koruma) gibi temel davranış kurallarıyla modellenir. Bunların üzerine görev paylaşımı, alan tarama, hedef çevreleme ve yeniden şekillenme gibi üst düzey davranışlar inşa edilir. Birimler arası iletişim; bant genişliği kısıtları, gecikme ve iletişimin kesildiği durumlarda davranış sürekliliği gözetilerek tasarlanır. Dağıtık mimarinin temel üstünlüğü dayanıklılıktır: Tek tek birimlerin kaybı, topluluğun görevini sürdürmesini engellemez.
Algoritmik açıdan sürü zekâsı; eniyileme problemlerinde de kullanılan karınca kolonisi eniyilemesi ve parçacık sürü eniyilemesi gibi yöntemleri kapsar. Robotik sürülerde ise bu ilkeler; görev tahsisi, çarpışma önleme ve dağıtık karar alma protokolleriyle birleşerek gerçek platform davranışına dönüştürülür.
Savunma sanayii bağlamı
Savunma araştırmalarında sürü kavramı; çok sayıda görece düşük maliyetli insansız platformun birlikte görev icra etmesi fikri üzerinden ele alınmakta, keşif, alan gözetleme ve elektronik destek gibi görev alanlarında kavram çalışmaları yürütülmektedir. Sürü mimarileri, hava savunma sistemleri açısından da doygunluk problemi bağlamında incelenen bir konudur. Türk savunma sanayiinde de sürü teknolojileri ve insansız sistem koordinasyonu alanında çalışmalar yürütülmektedir.
İlgili kavramlar
Otonom seyrüsefer · İnsan-makine ekiplemesi · Veri bağı · Pekiştirmeli öğrenme · Yol planlama algoritması