Kısa tanım
Titreşim testi, bir ürünün taşıma, fırlatma ve görev ortamında maruz kalacağı titreşim yüklerini laboratuvar koşullarında benzeterek yapısal ve işlevsel dayanımını doğrulayan çevresel test yöntemidir.
Ayrıntılı açıklama
Test, genellikle elektrodinamik veya hidrolik sarsıcı (shaker) tablaları üzerinde gerçekleştirilir. Test edilecek birim, gerçek montaj koşullarını temsil eden sert bir bağlantı fikstürüyle sarsıcıya bağlanır; kontrol ve izleme ivmeölçerleri aracılığıyla uygulanan titreşim seviyesi kapalı çevrimle denetlenir. Ürün, görevdeki yönelimini temsil edecek şekilde birden fazla eksende ayrı ayrı test edilebilir.
Uygulanan profiller amaca göre değişir. Sinüzoidal tarama testleri yapının doğal frekanslarını ve rezonans davranışını ortaya çıkarmak için kullanılırken, rastgele titreşim profilleri gerçek ortamın geniş bantlı karakterini temsil eder. Profiller, mümkün olduğunda platform üzerinde yapılan gerçek ortam ölçümlerinden türetilir; ölçüm verisi yoksa MIL-STD-810 gibi askerî standartlarda tarif edilen genel yöntemler ve ortam sınıfları esas alınır. Rezonans arama ve rezonansta bekletme gibi yaklaşımlar, kritik frekanslarda yapının davranışını ayrıntılı incelemeye imkân tanır.
Test sırasında ürünün işlevleri izlenir; elektronik birimlerde çalışır durumda test yapılması, titreşime bağlı geçici arızaların yakalanması açısından önemlidir. Test sonrasında yapılan görsel ve tahribatsız muayenelerle çatlak, gevşeme, lehim ve konektör sorunları araştırılır. Bulgular tasarım iyileştirme döngüsüne geri beslenir; titreşim izolatörleri, berkitmeler veya kart destekleme önlemleri bu döngünün tipik çıktılarıdır.
Savunma sanayii bağlamı
Savunma sistemlerinde titreşim testi; aviyonik birimler, seyrüsefer sensörleri, mühimmat bileşenleri ve araç üstü elektronikler için kalifikasyon ve kabul süreçlerinin standart bir parçasıdır. Ürünün sözleşmede tanımlanan çevresel gereksinimleri karşıladığının kanıtlanmasında merkezî rol oynar. Türk savunma sanayiinde de çevresel test laboratuvarlarına ve bu alandaki yetkinliklere yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
İlgili kavramlar
Şok testi · İklimlendirme testi · HALT/HASS testleri · Yorulma testi · Kalifikasyon testi