Kısa tanım
TRL (Technology Readiness Level), bir teknolojinin fikir aşamasından sahada kullanılabilir ürüne kadar olan olgunluk düzeyini ölçen ölçekli bir değerlendirme sistemidir.
Ayrıntılı açıklama
TRL ölçeği genellikle 1'den 9'a kadar numaralandırılır: en düşük seviyede temel prensiplerin gözlenmesi, en yüksek seviyede ise sistemin gerçek operasyonel ortamda kanıtlanmış olması yer alır. Aradaki basamaklar, laboratuvar ortamından temsilî ortama, oradan da gerçek kullanım ortamına geçişin kademelerini tarif eder.
Ölçeğin mantığı, bir teknoloji için "çalışıyor" denildiğinde bunun hangi koşullarda söylendiğini standartlaştırmaktır. Laboratuvarda çalışan bir çözümle temsilî ortamda ve nihayet gerçek ortamda çalışan çözüm arasındaki fark, TRL'in ölçmeye çalıştığı asıl mesafedir. Bu yönüyle TRL bir başarı notu değil, belirsizliğin ne kadar azaldığını gösteren bir konum bildirimidir.
Savunma sanayiinde TRL, proje risk yönetiminin temel araçlarından biridir. Bir teknolojinin hangi TRL seviyesinde olduğu, o teknolojinin bir programa dahil edilip edilemeyeceğini doğrudan etkiler. Olgunlaşmamış bir teknolojiyi programa erken almak teknoloji riskini program riskine dönüştürür; bu yüzden tedarik makamları kritik kalemler için asgari olgunluk eşikleri arar.
Kullanım uyarısı: TRL, olgunluğu ölçer, takvimi değil; TRL-6'dan TRL-9'a geçiş çoğu programda en uzun evredir. Portal, şirket beyanlarındaki TRL iddialarını doğrulanabilir kilometre taşlarına bağlamadan aktarmaz.
Savunma sanayii bağlamı
TRL tek başına yeterli bir ölçüt değildir; üretilebilirlik ve entegrasyon olgunluğu ayrı sorulardır. Bir teknoloji tek örnekte kanıtlanmış olabilir ancak seri üretime uygun olmayabilir. Program kararları bu nedenle TRL'i tek başına değil, üretim ve entegrasyon değerlendirmeleriyle birlikte kullanır.
Atlas, sözlük ve program sayfalarında TRL ifadelerini beyan sahibiyle birlikte aktarır; bağımsız doğrulaması bulunmayan seviye iddiaları kesin bilgi olarak sunulmaz. Farklı kurumların ölçek tanımlarında ayrıntı farkları bulunabildiği için karşılaştırmalar aynı tanım kümesi içinde yapılmalıdır.
İlgili kavramlar
Ar-Ge · kalifikasyon · test ve değerlendirme · üretim olgunluğu