Kısa tanım
Yardımcı güç ünitesi (APU), bir platformun ana tahrik motorlarından bağımsız olarak elektrik, basınçlı hava ve/veya hidrolik güç sağlayan küçük güç kaynağıdır. Uçaklarda tipik olarak küçük bir gaz türbini biçiminde uygulanır.
Ayrıntılı açıklama
APU'nun temel işlevi, ana motorlar çalışmıyorken platform sistemlerini besleyebilmektir. Bir uçakta APU; kabin iklimlendirmesi ve aviyonikler için elektrik üretir, ana motorların çalıştırılmasında kullanılan basınçlı havayı veya elektrik gücünü sağlar ve yer hizmet ekipmanına bağımlılığı azaltır. Böylece uçak, harici güç kaynağı bulunmayan meydanlarda da kendi kendine hazırlanabilir; bu özellik askerî harekât esnekliği açısından özellikle değerlidir.
Tipik bir uçak APU'su; küçük bir gaz türbini çekirdeği, jeneratör, yük kompresörü veya kanal bağlantısı ve kendi yakıt-yağ sistemlerinden oluşur; genellikle kuyruk konisine yerleştirilir ve yangın algılama-söndürme düzenekleriyle korunur. Bazı tasarımlarda APU uçuş sırasında da devreye alınarak yedek güç kaynağı görevi üstlenir; motor arızası gibi acil durumlarda elektrik ve hidrolik sistemlerin ayakta kalmasına katkı sağlar. Kara ve deniz platformlarında da benzer işlevli yardımcı güç üniteleri, ana makine çalışmadan sistem beslemesi sağlamak için kullanılır.
APU tasarımında güvenilirlik, hızlı ve tekrarlanabilir başlatma, geniş ortam koşullarında çalışabilme ve ses düzeyi öne çıkan gereksinimlerdir. Yeni nesil çalışmalarda daha elektrikli uçak mimarileriyle uyumlu, yakıt pili tabanlı yardımcı güç kavramları da araştırılmaktadır. Belirli sistemlerin sayısal performans değerleri bu sayfada yer almaz — güvenli yayın ilkesi gereği.
Savunma sanayii bağlamı
APU, askerî platformların üs dışı ve dağınık harekât senaryolarında kendi kendine yeterliliğini destekleyen bir alt sistem olarak tedarik programlarında ayrı bir kalem hâlinde ele alınır. Küçük gaz türbini teknolojisi, ana motor geliştirme kabiliyetine giden yolda önemli bir teknoloji basamağı kabul edilir.
Türk savunma sanayiinde küçük gaz türbinleri ve yardımcı güç sistemleri alanında geliştirme çalışmaları yürütülmektedir.
İlgili kavramlar
Gaz türbini · Turboşaft motor · Elektrik güç sistemi · Yer destek ekipmanı · Daha elektrikli uçak