Kime yönelik: KOBİ, girişimci, sektöre girmek isteyen firma Ne öğreneceksiniz: Kümelenme nedir · Türkiye'deki kümelenmeler · Üyelik kriterleri · KOBİ için ne sağlar
Kümelenme nedir?
Kümelenmeler, savunma sanayiinde şirketleri, KOBİ'leri, üniversiteleri ve kamu paydaşlarını bir araya getiren ekosistem yapılarıdır. Eğitim, fuar katılımı, kabiliyet tanıtımı, ortak proje zemini, ihracata hazırlık ve ana yüklenicilerle temas alanlarında rol oynarlar.
SASAD çatısı altındaki altı kümelenme
| Kümelenme | Merkez | Ayırt edici yönü |
|---|---|---|
| SAHA İstanbul | İstanbul | En büyük üye tabanı; %83 KOBİ |
| OSTİM OSSA | Ankara | KOBİ odaklı; EACP üyesi; Bronze Label |
| ESAC | Eskişehir | Mesleki eğitim odaklı |
| HUKD | İzmir merkezli | Akademik üyeler; EACP entegrasyonu |
| TSSK | ODTÜ Teknokent | Teknokent tabanlı; üniversite-sanayi |
| BTSO | Bursa | Ticaret/sanayi odası tabanlı |
Ek bulgu: SASAD listesi dışındaki kümelenmeler
Araştırma sırasında SASAD'ın altı kümelenme listesinde yer almayan başka bölgesel kümelenmeler de tespit edilmiştir — örneğin ESAS (Ege Savunma Sanayi Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Derneği, 2022).
Metodolojik not: Bu, "Türkiye'de kaç savunma kümelenmesi var?" sorusunun tek bir kaynaktan cevaplanamayacağını gösterir. SASAD listesi üye kümelenmeleri kapsar; Türkiye'deki tüm kümelenmeleri değil. Portal bu ayrımı açıkça belirtir.
Üyelik kriterleri (örnek: OSSA)
Kümelenme üyeliği genellikle şu kriterleri arar: - Cironun önemli bölümünün savunma sanayiinden gelmesi, veya - Ana yüklenici firmaların (ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, FNSS, Boeing, Sikorsky vb.) onaylı alt tedarikçisi olması
Ayrıca imalat izni, tesis güvenlik, kişi güvenlik ve kalite belgeleri gerekebilir.
Güncellik uyarısı: Üyelik şartları ve aidatlar kümelenmeden kümelenmeye ve zaman içinde değişir. Güncel ve bağlayıcı bilgi için ilgili kümelenmenin resmî duyuruları esas alınmalıdır.
KOBİ için ne sağlar?
Ur-Ge projeleri (Ticaret Bakanlığı destekli) · sertifikasyon eğitimleri (AS9100 vb.) · yurt dışı fuar ve B2B organizasyonları · ana yüklenicilerle eşleştirme etkinlikleri (ör. ICDDA) · üniversite-sanayi teknoloji transferi
Gerçekçilik notu
Kümelenme üyeliği tek başına iş garantisi değildir. Savunma sanayiine giriş; kalite belgelendirmesi, uzun satış döngüleri, güvenlik gereklilikleri ve sürdürülebilir üretim disiplini gerektirir. Kümelenme bu yolu kolaylaştırır, ortadan kaldırmaz.
İlgili sayfalar
KOBİ'lerin rolü · EYDEP · YETEN · SASAD
Kaynaklar
SASAD · kümelenmelerin resmî kaynakları. Erişim: 13 Temmuz 2026.