Neyi düzenler
CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act), 2017'de ABD Kongresi tarafından çıkarılan ve Rusya, İran ve Kuzey Kore ile önemli işlemleri hedefleyen bir ABD federal yasasıdır. Türkiye açısından ilgili bölüm, Rusya'nın savunma ve istihbarat sektörüyle yapılan önemli işlemleri yaptırıma bağlayan Bölüm 231'dir.
Kimi ilgilendirir
Yaptırımlar, Türkiye'nin savunma tedarik kurumu olan Savunma Sanayii Başkanlığı'nı (SSB) ve bazı yöneticilerini hedef almıştır. SSB ile doğrudan veya dolaylı bağı olan Türk savunma şirketleri, bu çerçevede uyum riski taşıyabilir.
Olgu zinciri
| Tarih | Gelişme | Kaynak sınıfı |
|---|---|---|
| Ağustos 2017 | CAATSA, ABD Kongresi tarafından yasalaştırıldı | RESMİ-KAMU |
| Temmuz 2019 | Türkiye, S-400 teslimatı sonrası F-35 programından çıkarıldı | RESMİ-KAMU |
| 14 Aralık 2020 | SSB'ye CAATSA Bölüm 231 kapsamında yaptırım uygulandı: ABD ihracat lisansı yasağı, bazı yöneticilere varlık dondurma ve vize kısıtı | RESMİ-KAMU |
| — | 2020 NDAA, Türkiye S-400'e sahip olduğu sürece F-35 transferini yasaklar; başkanlık muafiyeti öngörülmemiştir | RESMİ-KAMU |
| 7 Temmuz 2026 | NATO Ankara Zirvesi'nde ABD Başkanı, yaptırımların kaldırılacağını açıkladı; F-35 için "karar vereceğiz" ifadesini kullandı | HABER-AA-TRT |
Güncel durum (13 Temmuz 2026 itibarıyla)
7 Temmuz 2026'da yapılan açıklama, yaptırımların kaldırılacağına dair bir niyet beyanıdır. Bu tarih itibarıyla formel kaldırma işlemi tamamlanmamıştır.
Önemli bir hukuki ayrım vardır: açıklanmış bir niyet, yürürlükteki bir yasal düzenlemeyi kendiliğinden kaldırmaz. CAATSA yaptırımları Kongre tarafından kodifiye edilmiştir; F-35 transferini yasaklayan 2020 NDAA hükmü de yürürlüktedir ve başkanlık muafiyeti içermemektedir. F-35 satışı konusunda yapılan açıklama bir onay değil, değerlendirme ifadesidir.
Veri notu
Bu konuda kaynaklar farklı izlenimler verebilir: bazı haber başlıkları yaptırımların "kalktığını" ima ederken, hukuki analiz kaynakları yaptırımların 2026 ortası itibarıyla hâlâ yürürlükte olduğunu belirtmektedir. Bu çelişki görünüştedir; olgusal durum tektir: açıklanmış kaldırma niyeti, ancak henüz tamamlanmamış hukuki işlem.
Resmî kaynaklar
Bağlayıcı ve güncel bilgi için ABD Hazine Bakanlığı OFAC ve ABD Dışişleri Bakanlığı resmî duyuruları esas alınmalıdır.
Hukuki bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgi ve okuryazarlık amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık, mevzuat yorumu, şirket özelinde uyum rehberi veya resmî görüş niteliği taşımaz. Güncel ve bağlayıcı bilgi için ilgili resmî kurumlar ve profesyonel hukuk/uyum danışmanları esas alınmalıdır.