Künye ve kapsam
Yerli savunma firmalarının NATO tedarik zincirine katılımı iki temel bileşene dayanır: NCAGE (NATO Commercial and Government Entity) kodu ve NSPA (NATO Destek ve Tedarik Ajansı) kaynak arşivine kayıt. NCAGE kodu, bir firmanın NATO ve ulusal savunma tedarik veri tabanlarında resmî olarak tanımlanmasını sağlar ve çoğu savunma tedarik sürecine katılım için temel bir ön koşuldur.
Nasıl işler
NSPA'ya mal veya hizmet satmak isteyen firmalar önce ajansın kaynak arşivine kaydolur; tekliflerin başarısı büyük ölçüde NATO Kodlandırma Sistemine aşinalığa bağlıdır. → NATO Kodlandırma Sistemi İhale kazanılması hâlinde, sağlanacak malzeme veya hizmet için NATO kalite sertifikasyonu (AQAP), ticari kalite sertifikasyonu (ISO) veya diğer uluslararası kabul görmüş standartlar istenebilir. → AQAP Sürecin İngilizce veya Fransızca (NATO'nun resmî dilleri) yürütülmesi beklenir. Türkiye'de yerli NSN tahsisi ve ilgili başvurular e-Devlet üzerinden MSB hizmetleriyle yapılabilmektedir.
Neden önemli: NCAGE ve NSPA kaydı, Türk firmalarının uluslararası savunma pazarına ve NATO tedarik ekosistemine açılan pratik kapısıdır; kodlandırma ve kalite güvence süreçleriyle bütünleşik yürütülür.
Sürecin mantığı ve kapsamı
İki bileşen farklı sorulara cevap verdiği için birlikte istenir: kod, "bu firma kimdir" sorusunu tedarik veri tabanları düzeyinde çözer; kaynak arşivine kayıt ise firmanın hangi mal ve hizmet kaleminde aday sayılacağını tanımlar. Kimlik ile kapsamın ayrı tutulması, tedarik tarafının aday havuzunu daraltmadan taramasına imkân verir. Kodlandırma bilgisine aşinalık bu noktada teklif kalitesini doğrudan etkiler: kalemi doğru tanımlayan teklif, değerlendirme aşamasında karşılaştırılabilir hâle gelir.
Sık sorulan sorular
Kayıt, ihaleye davet garantisi midir? Hayır; kayıt yalnız aday havuzuna girişi sağlar, davet ve değerlendirme ayrı usullere tâbidir.
Kalite belgeleri her işte aynı mı istenir? Hayır; istenen belge seti, sağlanacak mal veya hizmetin niteliğine göre değişir.
Dil şartı biçimsel bir ayrıntı mıdır? Hayır; yazışma ve teknik dokümantasyonun kabul edilen dillerde hazırlanması sürecin işleyiş şartıdır.
Kaynaklar
turkiye.gov.tr MSB Yerli NSN hizmeti; MSB Millî Kodlandırma Bürosu. Erişim: 15 Temmuz 2026.